Fearless Conference 2014: wat ik leerde als trouwfotograaf

De Fearless Conference 2014 was een tweedaagse conferentie voor trouwfotografen van het internationale netwerk Fearless Photographers, op 1 en 2 april 2014 in Panama Amsterdam. Het ging er nauwelijks over camera’s of trucjes, maar over visie: waarom fotografeer je, en hoe vind je je eigen stijl? Twee workshops hadden de meeste invloed op mijn werk: die van Tyler Wirken over de “why” achter je foto’s, en die van Susana Barberá over jezelf zijn, zwart-wit en fotograferen in lagen.

Ik zat daar als bruidsfotograaf tussen collega’s uit de hele wereld, in een donkere zaal met een groot scherm vol foto’s waar je stil van werd. Ik schreef toen twee losse verslagen. Jaren later heb ik ze samengevoegd, met foto’s uit mijn eigen trouwreportages die laten zien wat ik met die lessen heb gedaan.

Tyler Wirken: waarom maak je eigenlijk foto’s?

Tyler Wirken is een trouw- en reportagefotograaf die meerdere Fearless Awards heeft gewonnen. Hij begon met zijn eigen geschiedenis: op school was hij een langzame leerling die moeite had zich te concentreren, en als tiener kreeg hij een camera. Daar begon het. Zijn workshop draaide om één vraag: What is your why? Waarom maak je foto’s? Het antwoord bepaalt waar je op let tijdens een bruiloft, en dus welke foto’s het bruidspaar later in handen krijgt.

Hij liet een foto zien van de bruiloft van zijn eigen ouders: zijn moeder gooit het boeket de lucht in en om haar heen staan allerlei mensen. Een deel van die mensen kende hij niet, dus vroeg hij zijn ouders wie het waren. In een hoekje stond een stukje van een auto die voor zijn vader veel betekende. Die ene foto riep jaren later nog steeds vragen en verhalen op.

Zijn conclusie: we fotograferen voor de mensen die na ons komen. Een goede trouwfoto vertelt dus niet alleen wat er op dat moment gebeurde, maar ook wie erbij waren en wat hen verbond. Technische perfectie is mooi, maar de emotie en de betekenis blijven over.

Fotografeer het bruidspaar, niet de bruiloft

Elke bruiloft heeft dezelfde onderdelen: ceremonie, taart, jurk, ringen, feest. Tyler daagde ons uit om daar doorheen te kijken en het verhaal van dít paar te vertellen: hun humor, hun familie, hun vrienden en de kleine dingen die hen anders maken dan het paar van vorige week.

Twee praktische tips zijn me altijd bijgebleven:

• Houd de kinderen in de gaten. Kinderen verbergen hun emoties niet en trekken zich niets aan van de camera. Ze zorgen voor de meest spontane momenten van de dag.
• Fotografeer het moment vóór de kus. De zoen zelf is mooi, maar de seconde ervoor, als de spanning het hoogst is, heeft vaak meer lading.

Zijn afsluiting paste bij de rest van de conferentie: leer van anderen, maar probeer niet iemand anders te worden. Hoe harder je een ander nadoet, hoe meer je jezelf in de weg zit.

Tyler vertelde ook veel over de Foundation Workshop, een intensieve training voor trouwfotografen die voor hem een keerpunt was. In deze documentaire over die workshop komt hij uitgebreid aan het woord:

Susana Barberá: word beter door jezelf te zijn

De Spaanse trouwfotografe Susana Barberá heeft talloze Fearless Awards gewonnen, vooral met zwart-witwerk. Ze begon haar workshop door mensen uit het publiek het podium op te halen om mee te dansen op “I Feel Good”. Het ijs was meteen gebroken, en daarmee was haar boodschap ook meteen duidelijk: wees jezelf, en blijf bescheiden. Je hoeft niet beter te zijn dan een ander, je moet vooral niet een kopie van een ander worden.

Visualiseren: je ziet wat je zoekt

Hoe word je beter door jezelf te zijn? Volgens Susana door tijd voor jezelf te nemen: uitgaan, op vakantie, dingen doen die je leuk vindt. Al die prikkels maken je vanzelf creatiever. Daarnaast raadde ze aan om te visualiseren. Haar voorbeeld: denk je erover een nieuwe Audi A3 te kopen, dan zie je er ineens overal een rijden. Je hoofd gaat zoeken naar wat je belangrijk vindt. Zo werkt het ook met je werk: wil je graag een bruiloft fotograferen op een kasteel of in Italië, houd dat doel dan scherp voor ogen.

Oefen elke dag, desnoods met je telefoon

Je wordt alleen beter door het te doen. Je hoeft je spiegelreflex niet altijd mee te sjouwen; met je telefoon kun je ook oefenen. Juist de beperkingen dwingen je om te blijven kijken. Susana raadde straatfotografie aan: dat geeft zelfvertrouwen tussen mensen en traint je ogen. Zet die telefoonfoto’s in zwart-wit en je ziet ineens licht, vorm en expressie in plaats van kleur.

Fotografeer in lagen op f/8

Deze tip heb ik het meest gebruikt. Veel trouwfotografen schieten standaard met het diafragma wijd open, zodat de achtergrond wegvalt. Susana daagde ons uit het omgekeerde te proberen: op f/8 of hoger, en je foto opbouwen in lagen. Voorgrond, midden en achtergrond vertellen dan samen het verhaal. Dat is puzzelen, want alles in beeld is scherp en moet op de juiste plek staan, maar het geeft diepte en dynamiek die je met een onscherpe achtergrond niet krijgt.

Wat ik met deze lessen heb gedaan

De Fearless Conference heeft mijn trouwreportages zichtbaar veranderd. Deze foto’s maakte ik in de jaren erna.

Dit is fotograferen in lagen, zoals Susana het bedoelde. Ik fotografeerde met 24 mm op f/7.1, dicht op de groep, zodat elk gezicht van voor tot achter scherp is en iedere reactie meedoet. Op f/1.4 had je alleen de bruid gezien. Nu zie je hoe haar vrienden op haar ring reageren, en dat vertelt veel meer.

Zwart-wit gebruik ik sinds Susana’s workshop bewust voor momenten waarin de emotie de hoofdrol speelt. Zonder kleur zie je alleen de lach, het licht van het raam en de interactie. Hier werkte ik juist wel met een open diafragma (f/1.4), om in een drukke ochtend de aandacht op één persoon te houden. Welke keuze beter is, hangt af van het verhaal dat je wilt vertellen.

Links de tip van Tyler over kinderen. Terwijl iedereen naar het bruidspaar kijkt, heeft deze peuter het even helemaal gehad. Dat hoort ook bij die dag, en over twintig jaar is dit waarschijnlijk een van de foto’s waar het meest om gelachen wordt. Rechts een moment dat niet over de bruiloft gaat, maar over hen samen.

Techniek: welk diafragma kies je op een bruiloft?

Het antwoord is: het diafragma dat bij het verhaal past. Na de Fearless Conference werk ik met twee standen:

• f/7.1–f/8 met een groothoek (24 mm) voor groepen en scènes met meerdere lagen. Iedereen is scherp, dus de compositie moet kloppen: ik beweeg mee tot voorgrond en achtergrond elkaar niet in de weg zitten.
• f/1.4–f/2.8 met een vaste lens of telezoom voor portretten en intieme momenten waarin één persoon of één relatie centraal staat.

De foto’s hierboven laten ook zien hoe mijn apparatuur veranderde. De groep met de ring maakte ik in 2016 met een Canon EOS-1D X en een 24-70mm f/2.8. De zwart-witte ochtendfoto’s zijn van 2018 met een Fujifilm X-T2 en X-H1 met de XF 23mm f/1.4. De “Just Married”-foto is uit 2021, met een Fujifilm X-T3 en de XF 50-140mm f/2.8 op 77 mm. Over die overstap schreef ik meer in mijn review van het Fuji X-systeem.

Wat neem je mee van een fotografieconferentie?

Wat ik meenam waren geen presets of instellingen, maar een andere manier van kijken. Dat heeft meer opgeleverd dan welke nieuwe lens dan ook. Weet waarom je fotografeert, fotografeer het paar en niet het draaiboek, oefen elke dag, en durf af te wijken van wat iedereen doet.

Tijdens dezelfde conferentie leerde ik ook de LCM-methode: licht, compositie en moment. Hoe die werkt lees je in hoe herken je een goede foto. Dat de tip over kinderen werkt, bleek al eerder: ik won een WPJA Award in de categorie Kids. En wil je zelf verder komen met je fotografie, lees dan ook 3 tips om beter te leren fotograferen.