
Een keellaying is het officiële startmoment van de scheepsbouw: het eerste bouwdeel van het schip wordt op de kielblokken geplaatst, en traditiegetrouw ligt er dan een munt op een van de blokken voor geluk. Op 25 maart 2011 fotografeerde ik die ceremonie bij IHC Merwede in Krimpen aan den IJssel, voor Neptune, een jack-up schip dat de werf bouwde voor het Belgische GeoSea, onderdeel van de DEME-groep.
Bij IHC Merwede kom ik regelmatig, meestal voor een tewaterlating. Voor de keellaying van Neptune kreeg ik een uitnodiging voor een veel stiller moment: geen schip dat van de helling glijdt, maar een werfhal, een paar blokken en een munt.
Wat is een keellaying?
De keellaying markeert het begin van de bouw. Tot dat moment is er tekenwerk en staal; daarna staat er letterlijk een eerste stuk schip. Bij Neptune ging het om module 116-11 van bouwnummer YN 723, zo stond het op het ceremoniebord. Onderdeel van de traditie is de munt die op een van de blokken wordt gelegd, een gebaar voor geluk en tegelijk het officiële startpunt van de bouw. Zodra de munt ligt, komt de eerste sectie op de blokken te staan.



De munt en de kielblokken
Het hoogtepunt is klein: een munt op een blok. Daarom fotografeer ik dit moment op twee manieren. Van dichtbij, zodat de munt het beeld vult, en van een afstand, zodat je ziet waar hij ligt en wie erbij staat. De stapel kielblokken waar de eerste sectie op rust is het gezicht van de dag.





Wie waren erbij?
Bij de ceremonie stonden medewerkers van de werf en gasten bij elkaar, met de vlaggen van IHC Merwede en GeoSea op de achtergrond. Naast het officiële moment fotografeer ik daarom ook wat eromheen gebeurt: begroetingen, gesprekken, mensen die omhoog kijken naar het bouwdeel. Ook een officieel document werd overhandigd. De groepsfoto voor de vlaggen en het bord hoort er altijd bij. Dat is het beeld dat een werf achteraf vaak nodig heeft voor nieuwsbrief, website of jaarverslag.












Wat is Neptune voor een schip?
Neptune is een jack-up schip (zelfheffend): het zet zich op vier poten van elk 92 meter lang op de zeebodem en tilt zichzelf uit het water, zodat het als stabiel platform kan werken. Het schip is 60 meter lang, 38 meter breed en 6 meter diep, heeft een kraan van 600 ton en een dynamisch positioneringssysteem (DP2) waarmee het zelfstandig op positie blijft. Neptune is gebouwd om windturbines en andere zware offshore-constructies te installeren. De naam verwijst naar Neptunus, de Romeinse zeegod.
Hoe fotografeer je een keellaying?
Een keellaying duurt kort en het belangrijkste moment, het leggen van de munt, gebeurt op één plek in een grote hal. Ik zorg dus dat ik vooraf weet waar en in welke volgorde het programma verloopt, zodat ik op het juiste moment op de juiste plek sta. Tijdens zo’n event werk ik met twee camera’s: één met een groothoek en één met een telelens. Zo kan ik snel wisselen tussen de hal als geheel en een detail of gezicht op afstand, en heb ik een compleet bereik zonder dat ik een moment mis tijdens het omwisselen van een lens.
Het licht in een werfhal verschilt per plek: daglicht van boven, werklampen ertussen. Bij elke foto let ik daar dus op en kies ik mijn standpunt ernaar. Veiligheidshelmen werpen schaduw op gezichten, dus bij portretten en gesprekken houd ik daar rekening mee. Behalve het ceremoniemoment leg ik details vast (bord, vlaggen, munt) en de sfeer eromheen, zodat je een compleet verhaal krijgt in plaats van alleen een groepsfoto.
Waarom een keellaying laten fotograferen?
Een keellaying komt maar één keer per schip, en foto’s van het begin zijn achteraf niet opnieuw te maken. Bij de tewaterlating of oplevering wil een werf of opdrachtgever vaak terugkijken naar hoe het begon en wie erbij waren, voor een nieuwsbrief, jaarverslag of jubileum. Ook laten de beelden zien hoe schepen worden gemaakt, en dat verhaal raakt snel vergeten als niemand het vastlegt.
Van keellaying naar tewaterlating
Zes maanden na de keellaying, op 23 september 2011, werd Neptune te water gelaten. Ook andere tewaterlatingen bij IHC Merwede heb ik gefotografeerd, zoals The Seven Pacific, de Well Enhancer en de Congo River.
Wil je een mijlpaal bij jouw werf of bedrijf laten vastleggen? Op mijn pagina’s over industriële fotografie, reportages en eventfotografie zie je meer voorbeelden. Stuur me gerust een bericht via het contactformulier onder dit artikel.

Ihc·Keellaying·Neptune·Geosea·Krimpen Aan Den Ijssel·Merwede



