Reportage wijnoogst in de Elzas: van druif tot wijn

Stefan Segers

In september 2016 maakte ik op uitnodiging van Bosman Wijnkopers een reportage van de druivenoogst bij Vignoble des 2 Lunes, een biodynamisch wijnhuis van de familie Buecher in Wettolsheim in de Elzas. Ik fotografeerde en filmde het hele proces: het plukken met de hand op de berg, de lunch tussen de wijnranken, de pers en de gistingstanks in de kelder. Het ging me vooral om de mensen achter de wijn.

Ik houd van mensen en wat ze allemaal doen en ben dus een echte mensenfotograaf. Mensen in de studio is super leuk omdat je alles kunt perfectioneren met licht en je model, maar bedrijfsreportages zijn ook super gaaf. Je moet snel kunnen schakelen en inspelen op wat er voor je en om je heen gebeurt.

In de korte film hierboven (anderhalve minuut) zie je de hele dag in vogelvlucht: van de oogst in de wijngaard tot de druiven die in de kelder de pers in gaan.

Hoe kwam ik bij een wijnhuis in de Elzas terecht?

Ik kreeg een uitnodiging van Robert van Bosman Wijnkopers. Deze winkelketen met als basis Den Haag heeft een aantal eigen wijnen, die overal in de wereld bij diverse wijnhuizen worden geproduceerd. Die wijnen zijn exclusief voor Bosman Wijnkopers, en juist omdat ze exclusief zijn willen ze ook echt super goede kwaliteit. Na vele jaren zoeken hebben ze een netwerk opgebouwd met een aantal topwijnproducenten. Een daarvan is Vignoble des 2 Lunes, dat zeer hoog aangeschreven staat met zijn wijnen. Het wijnhuis werd toen geleid door de zussen Amélie en Cécile Buecher.

Vroeg op pad naar de wijngaard op de berg

Wat ik wilde doen is een reportage maken van het proces en met name van de mensen erachter. We zijn daarom met een grote groep vroeg in de ochtend naar de berg gereden, waar alle druivenstokken klaarstonden om geoogst te worden. Het was een flinke klim van meer dan een uur, maar eenmaal bovenaan de berg konden we genieten van een prachtig uitzicht, met de mist nog in het dal.

Wijngaardrijen in een mistige vallei bij zonsopgang, met een dorpskerk in de verte

Wijngaardrijen bij zonsopgang met mist in het dal van de Elzas

Groepje oogsthelpers loopt over een bergpad langs de wijngaard

Drie oogsthelpers lopen tussen de wijnranken op de helling

Drie lachende oogsthelpers wandelen langs de wijngaardrijen in het gouden ochtendlicht

Wijngaarden op een steile helling met het dal en een stad op de achtergrond

Rijen wijnranken op de berg met heuvels tot aan de horizon

Waarom worden de druiven hier met de hand geplukt?

Bij Vignoble des 2 Lunes worden de druiven netjes met de hand geplukt en niet machinaal geoogst. Dat zorgt ervoor dat de planten minder aangetast worden door de harde machines, en dat je optimaal lang gebruik kunt maken van de planten. De stokken waar wij mee bezig waren, zijn al meer dan 50 jaar geleden geplant en geven nog volop mooie druiven. Het wijnhuis werkt biologisch en biodynamisch (met het Demeter-keurmerk sinds 2007): de druiven worden niet bespoten met pesticiden en de natuur mag haar gang gaan. Volgens de familie heb je van biologische en biodynamische wijn ook veel minder last van hoofdpijn de volgende dag :)

Bovenaan de berg kregen we een korte uitleg en zijn we meteen met de scharen aan de slag gegaan.

Rode oogstscharen en gereedschap in een metalen kist

Hand met rode en witte druiventrossen in het zonlicht

Rijpe witte druiven met groene bladeren aan de wijnstok

Handen knippen een tros donkerrode druiven los met een snoeischaar

Oogsthelper in blauwe jas knipt druiven met een rode oogstschaar

Jongeman toont lachend een net geplukte tros rode druiven

Oogsthelper loopt met oogstschaar tussen de wijngaardrijen

Oogsthelper knipt rode druiven met een werkschaar

Oogsthelper met bril bekijkt een wijnblad van dichtbij

Rode oogstbak vol druiven op de grond van de wijngaard

Zwart-witte border collie tussen de wijnranken

Lunch bovenop de berg

Na een ochtend hard werken hadden we met de hele groep een heerlijke lunch aan een lange tafel bovenaan de berg, met de wijngaarden en het dal onder ons. Daarna zijn we allemaal moe en voldaan naar beneden gelopen.

Groepsfoto van de oogstploeg op de berg met de wijngaarden en het dal erachter

Oogstploeg luncht aan een lange tafel op de berg met uitzicht over de wijngaarden

Twee mannen slaan een arm om elkaar heen bij de wijngaard

Twee oogsthelpers omhelzen elkaar in de wijngaard met de bergen erachter

Wat gebeurt er met de druiven na de oogst?

Beneden hebben we de oogst naar binnen zien komen, en die werd vrijwel direct in de pers verwerkt. Bij deze wijnproducent werken ze heel hygiënisch en zorgen ze ervoor dat alles brandschoon is, zodat de echte pure smaak van de druiven behouden blijft. Ze hebben een pneumatische pers van Bucher, die de druiven met een grote luchtzak kneust. Daardoor blijven de takjes die aan de druiven zitten onaangetast en krijg je geen smaak van die takjes in de wijn. Het sap wordt afgevoerd naar roestvrijstalen tanks van een paar meter hoog, waarin het gistingsproces plaatsvindt.

Groep bezoekers in de wijnkelder tussen gele oogstbakken met druiven

Gele bak druiven wordt in een witte tank geleegd

Gele druivenbak wordt omhoog getild bij de pers

Medewerker in groene schort bedient de grote pneumatische druivenpers van Bucher

Medewerker op een ladder controleert een roestvrijstalen gistingstank

$Wijnmaker in de kelder met een refractometer in de hand$

Heftruck rijdt met een gele druivenbak door de wijnkelder

Gistingstank en bedieningsapparatuur in de kelder

Medewerker werkt onder een grote roestvrijstalen gistingstank

$Handen meten met een refractometer het suikergehalte van het druivensap$

Medewerker koppelt een slang aan de gistingstank

Met welke camera fotografeerde ik de wijnoogst?

Ik fotografeerde met mijn Fuji X-T1, met de XF 23mm f/1.4 en de kitlens. Die combinatie is licht genoeg om een uur mee de berg op te klimmen en de hele dag tussen de wijnranken mee te werken. De 23mm gebruikte ik voor de mensen en de details, zoals handen met scharen en trossen, en in de donkere kelder, waar f/1.4 het verschil maakt. De zoom gaf me de vrijheid om snel te wisselen tussen overzicht en detail. Voor de film nam ik ook mijn DJI-drone mee (de grijze die ik vóór mijn Mavic had), zodat je vanuit de lucht ziet hoe steil die wijngaarden op de berg liggen. Meer over waarom ik toen met Fuji werkte lees je in mijn review van het Fuji X-systeem.

Proosten op de oogst

Als beloning mochten we later lekker genieten van de wijnen bij het eten. Na een paar intense dagen in de Elzas was het weer tijd om naar huis te rijden en heerlijk na te genieten van deze reis naar Frankrijk.

Wijn wordt ingeschonken in glazen aan een houten eettafel

Twee glazen amberkleurige wijn worden geheven voor een toost

Voorgevel van Vignoble des 2 Lunes met logo en roze petunia's

Medewerker presenteert een fles wijn in de proefruimte

Fles witte wijn van Vignoble des 2 Lunes op een buitentafel

Hanger met de tekst "A day without wine is like a day without sunshine"

Bosman Wijnkopers en familie Buecher van Vignoble des 2 Lunes, hartstikke bedankt dat ik dit allemaal van dichtbij heb mogen vastleggen!

Update, jaren later

Inmiddels hoorde ik dat de zussen Buecher samen gestopt zijn met Vignoble des 2 Lunes. Deze reportage is daarmee ook een mooie herinnering aan het wijnhuis zoals het in 2016 was.

Een reportage van jouw vak?

Een wijnhuis, een werkplaats of een productiehal: het mooiste verhaal zit bijna altijd in de mensen en hun handwerk. Hoe ik dat aanpak lees je bij reportagefotografie. Voor een ander wijnbedrijf maakte ik zakelijke portretten in de wijnkelder van De Bruijn in Wijnen, en heb je vooral productfoto’s nodig, lees dan hoe ik een wijnfles fotografeer met een strakke lichtstreep.