Fotoreportage zeewierboerderij op de Noordzee

Op 2 mei 2017 werd voor de kust van Scheveningen voor het eerst zeewier machinaal geoogst op de Proefboerderij van de Stichting Noordzeeboerderij. Royal IHC ontwikkelde de oogstmachine en zette het project samen met de Noordzeeboerderij op. De oogst gebeurde aan boord van een schip van de Rijksrederij. Ik legde die dag in opdracht van IHC alles vast met camera en drone, van het binnenhalen van de kweeklijnen tot het zeewier in de bakken.

Vanaf het water ziet een zeewierboerderij er niet uit als een boerderij: een paar oranje boeien in grijze golven, meer niet. Het echte werk hangt onder water, aan lange touwen vol zeewier. We voeren er in regen en storm met een RIB naartoe en stapten over op het schip van de Rijksrederij. Het was nat, koud en het dek bewoog flink.

Waarom zeewier kweken op de Noordzee?

Zeewier groeit snel, zonder land, zoet water of kunstmest. Je vindt het al in veel dagelijkse producten, zoals tandpasta en vla, en het kan ook dienen als grondstof voor biobrandstof. Een zeewierboerderij in open zee is daarom een interessante stap, maar alleen als je het zeewier ook op grote schaal en efficiënt kunt oogsten. Daar kwam de machine van Royal IHC om de hoek kijken.

Hoe wordt zeewier op zee geoogst?

De kweeklijnen worden met de kraan uit het water getild en aan dek gehaald. Daar gaan ze langs de oogstmachine van IHC, die het zeewier van het touw haalt. De bemanning in oranje werkpakken leidt de lijnen door de machine, haalt losse bladeren er met de hand af en vult de bakken. Volgens de mensen van de Noordzeeboerderij was de kwaliteit van het zeewier uitstekend. De machine deed goed zijn werk, al moest er hier en daar nog wat aan gesleuteld worden. Dat hoort bij een eerste keer.

Wat laat een goede reportage van zo’n eerste oogst zien?

Bij een primeur als deze wil een opdrachtgever meer dan één overzichtsfoto. Ik zoek altijd vier soorten beelden: de techniek in actie, de mensen die het werk doen, details van het product en de schaal van de hele operatie. Een close-up van zeewier in een bak zegt weinig zonder het schip en de zee eromheen, en andersom mis je in een overzichtsbeeld wat er precies gebeurt. Door die beelden af te wisselen vertelt de reportage het hele verhaal.

Hoe fotografeer je op een schip in regen en golven?

Op een bewegend dek werk je met een korte sluitertijd, zodat de golfslag je foto’s niet onscherp maakt, en houd je de camera zoveel mogelijk droog. Ik bleef dicht bij de bemanning en de machine voor de detail- en actiebeelden, en zocht de reling op voor de overzichtsfoto’s. Voor het grote plaatje gebruikte ik mijn DJI Mavic Pro. Vanuit de lucht zie je pas hoe klein het schip is tussen de boeien van de boerderij, en dat beeld krijg je vanaf het dek nooit. Naast de foto’s maakte ik ook film- en dronebeelden, zodat IHC een compleet pakket had.

Mijn oogstbeelden bij Hart van Nederland

De film- en dronebeelden van de oogst op het schip heb ik zelf gemaakt en gemonteerd. Hart van Nederland wilde ze graag uitzenden en verwerkte ze in een reportage over zeewier. De video bovenaan dit artikel is een kort stuk uit dat item, over wat er ná de oogst met zeewier kan gebeuren: in Petten opende ECN part of TNO het eerste laboratorium ter wereld dat helemaal is ingericht op het omzetten van zeewier naar groene brand- en grondstoffen. De onderzoekers vertellen hoe zeewier dat nu in tandpasta en vla zit, in de toekomst ook benzine en diesel kan vervangen. Als het aan hen ligt, komt er straks een flink deel van onze energie uit zeewierboerderijen op de Noordzee.

Een reportage van jouw project?

Voor Royal IHC fotografeerde ik vaker, van een keellaying bij IHC Merwede tot de tewaterlating van The Seven Pacific. Een primeur op zee vraagt net iets meer voorbereiding dan een reportage aan wal, maar het principe is hetzelfde: techniek, mensen, details en overzicht. Heb je een innovatieproject of een operatie op locatie die je goed wilt laten vastleggen? Bekijk wat ik doe als reportagefotograaf, of lees meer over industriële fotografie.