Het Fuji X-systeem, bij mij de X-T2 en de X100F, is voor een trouwfotograaf een veel lichter alternatief voor een grote Canon-spiegelreflex, zonder dat je op beeldkwaliteit inlevert. De huidtinten en kleuren zijn mooier, ruis bij hoge ISO ziet er rustiger uit in het album en de JPG’s uit de camera zijn vaak al goed genoeg om te leveren. De minpunten: de batterij is sneller leeg en op feesten werkt de autofocus van mijn Canon 1D X Mark II nog net wat fijner.
Na jaren met Canon te hebben gewerkt ben ik langzaam gaan zoeken naar iets nieuws. Door de lange dagen en het zware tillen van de camera’s zocht ik iets dat lichter is, maar zonder dat ik op kwaliteit inlever.
Waarom ik van Canon via Sony bij Fuji uitkwam
Eerst ben ik met Sony (de A7R II full frame en de A6300 APS-C) aan de slag gegaan, en dat geeft echt super mooi beeld. Jammer is alleen dat de lenzen net zo groot zijn als die van een spiegelreflex, omdat de sensor ook full frame is. Aangezien ik juist minder gewicht wilde dragen, heb ik na een jaar afscheid genomen van Sony. Van de Fuji X-T1 (mijn vakantiecamera) ben ik naar de Fuji X-T2 en de X100F gegaan. Dat zijn camera’s die echt veel lichter zijn dan mijn 1D X Mark II, terwijl je er in kwaliteit niet op achteruitgaat.
De X-T1 gaf al heel mooi beeld, vooral de huidtinten en kleuren vergeleken met Canon, maar ik kon op een of andere manier niet lekker met die camera werken. De ergonomie was niet helemaal lekker, ik miste een tweede kaartslot en, ook niet onbelangrijk, de joystick. Met de X-T2 is dat allemaal opgelost.
Er zijn heel veel reviews op internet te vinden over deze camera’s, maar ik wilde een keer niet over de knopjes en functies praten. Ik vertel liever hoe ik met de Fuji’s werk. Daarom hier tien tips en bevindingen van mij als bruidsfotograaf.
1. Trouwringen fotograferen met een macrotussenring
In mijn Canon-tijd gebruikte ik altijd de 100mm macrolens om de ringen te fotograferen. Voor Fuji is er een 60mm f/2.4 macrolens, maar die is wat oud en traag met scherpstellen. Op zich een prima lens, maar als je van een 1D X met de 100mm IS komt, is dat wel wat minder. Er is een 80mm met stabilisatie aangekondigd voor Fuji, wat een heel interessante oplossing kan zijn. Tot die tijd heb ik een goedkope oplossing die verrassend goed werkt: een macrotussenring.
Zo’n tussenring kost een paar tientjes, echt waanzinnig! Je zet de tussenring op de camera en daarop de lens die je voor macro wilt gebruiken. Het scheelt ruimte in je tas, want je hebt een ring bij je in plaats van een aparte lens. Ik gebruik de 56mm en maak daar met de tussenring een (omgerekend 85mm) superscherpe macrolens van. Het leuke is dat de autofocus gewoon blijft werken, dus zonder al te veel moeite maak je prachtige macrofoto’s.
Er zijn twee tussenringen waarmee je kunt variëren in afstand. Zet je beide op je camera, dan kom je dichterbij dan met één. Zo kies je zelf wat voor macrofoto je wilt maken. Zolang je genoeg licht hebt en op 1/125 kunt fotograferen, zit je in principe veilig. Wordt het donkerder, dan krijg je een langere sluitertijd en misschien wat bewogen foto’s.
Tip: gebruik bij macrofoto’s een ledlampje om de ringen wat extra licht en glans te geven. Daardoor kun je meteen een kortere sluitertijd gebruiken en heb je minder kans op onscherpe foto’s.
2. Ruis bij hoge ISO: X-Trans tegenover Bayer
Zonder al te technisch te worden: bij een Bayer-sensor zitten de rode, groene en blauwe pixels in een ander patroon dan bij de X-Trans-sensor van Fuji. Als je de beelden van de X-Trans bekijkt, heb je vaak het gevoel dat er een soort filmsimulatie op zit. Bij Bayer voelt het meer aan als een digitale camera.
Beide zijn mooi, moet ik zeggen, maar als je op hoge ISO fotografeert komt er meer ruis in je beeld, en dán zie je echt het verschil. Op het scherm, maar zeker ook bij het afdrukken. En dat laatste is nou net wat je bij bruiloften veel gebruikt: het trouwalbum.
Links Bayer, rechts X-Trans
Je wilt dat de foto’s er top uitzien als je het album aan het bruidspaar geeft. Ik moet zeggen dat foto’s op hoge ISO er met de Fuji’s beter uitzien dan met mijn Canon 1D X en 5D, waar ik jaren mee gewerkt heb. Ik weet niet goed hoe ik het moet omschrijven, maar de foto’s van de Fuji zien er gewoon beter uit.
Een foto op hoge ISO. De ruis geeft een rustig beeld en bij het afdrukken is hij nauwelijks zichtbaar.
3. Dynamisch bereik: meer detail in licht en schaduw
Dit is iets waar je in eerste instantie niet over nadenkt, maar als je een camera hebt met een groter dynamisch bereik, zie je pas echt het verschil. De 1D X Mark II is een topcamera in snelheid, maar bij hoog contrast mis je soms de details in de schaduwen en de lichte vlakken. Op Canon kun je de camera het dynamisch bereik wat laten egaliseren, net als op de Fuji, maar lang niet zo goed. Als Canon-gebruiker schiet je daarom meestal in RAW en werk je achteraf de hoge lichten en schaduwpartijen bij.
Deze eigenlijk onbruikbare foto laat goed het dynamisch bereik van de X-T2 zien. Links bewerkt en qua belichting redelijk bruikbaar, rechts onbewerkt en compleet uitgebeten.
Op een Fuji kan dat natuurlijk ook, maar het leuke is dat je de Dynamic Range-instelling kunt aanpassen. De camera maakt de lichte delen dan wat minder hard en licht de schaduwen iets op. Dat doet hij in de JPG’s, niet in de RAW-bestanden. Het voordeel: je kunt de klant sneller de JPG’s geven en hoeft niet elke keer alle foto’s in Lightroom of Capture One te bewerken.
Eerlijk is eerlijk: niet bij elke shoot stuur ik de JPG’s uit de camera, vaak bewerk ik net als bij Canon gewoon de RAW-beelden. Maar met Canon heb ik nog nooit in JPG geschoten, en met Fuji lever ik steeds vaker wél de JPG’s. De camera doet iets met de beelden dat je in de RAW-converter maar met moeite zo mooi krijgt. Vooral de Acros-filmsimulatie, die zwart-witfilm nabootst, is zo mooi dat je echt geen Lightroom meer hoeft te openen.
Tip: stel je camera in op RAW + JPG en schiet de JPG’s in zwart-wit. Zo bewerk je de kleurenbeelden in Lightroom en heb je de zwart-witversies al klaar.
4. De 16mm: groothoek die dichtbij komt
Deze prachtige lens heb ik lang laten liggen, omdat ik dacht dat ik hem niet veel zou gebruiken. Op Canon had ik de 24mm, maar gek genoeg gebruikte ik die niet heel vaak. Misschien kwam dat door de manier waarop die lens het beeld overbracht. De 16mm van Fuji ziet er toch anders uit en werkt erg lekker. Je ziet net wat meer omdat het een groothoek is, maar de vervorming is niet storend en de lens geeft hele mooie kleuren en contrasten.
Met de 16mm, een groothoek met een minimale scherpstelafstand van 15 cm, heb je veel creatieve mogelijkheden.
Deze lens blijft vaak gewoon op de camera zitten en is ook perfect op het feest, als je hem op handmatige scherpstelling zet.
Tip: de minimale afstand tot je onderwerp is 15 cm. Daardoor kun je een soort groothoek-macrofoto maken, heel uniek!
5. X100F: een kleine camera met een eigen look
Deze kleine compacte camera heb ik eerst nooit begrepen. Het is een compact met een vaste 23mm-lens (35mm op full frame). Die combineer je super met de 56mm (85mm op full frame). De 23mm op deze camera heeft een unieke look die de losse 23mm f/1.4 niet heeft.
Hij ligt ergonomisch niet perfect in de hand om er een hele dag mee te fotograferen. Maar het leuke van deze camera is dat je hem voor een hoop shots makkelijk tussendoor gebruikt. Je pakt hem er snel bij omdat hij licht en klein is; ik stop hem zelfs in mijn broekzak.
De X100F heeft een diafragma van f/2, waardoor hij goed in te zetten is bij feesten en concerten.
Waarom is de leaf shutter van de X100F zo handig?
Wat deze camera uniek maakt, is de leaf shutter: de sluiter zit niet in de camera maar in de lens. Kort samengevat kan ik daardoor de lucht donker maken en toch op f/2 fotograferen, met een flits op het onderwerp. Normaal doe je dat met High Speed Sync (HSS), maar met de leaf shutter flits je op zulke korte sluitertijden met een gewone flitser, zonder HSS-ondersteuning. Dat scheelt veel energie in de flitser, want HSS vreet stroom en geeft minder vermogen.
Links: de bruid tijdens de voorbereidingen, met een trigger op de X100F en een flitser achter haar, zodat je de spray goed ziet. Rechts: een typisch voorbeeld van de X100F met een speedlight. Met een korte sluitertijd en het ingebouwde ND-filter maak je de lucht mooi donker, en de flitser zorgt voor een goede belichting op het model.
6. Stabilisatie in de lenzen: 600 mm uit de hand
Ik kan me nog herinneren dat ik voor echt dichtbij komen een grote telelens van Canon moest gebruiken. Denk aan een 600mm: dat is me een lens, niet normaal! De kwaliteit is fantastisch, maar je sjouwt je een breuk. Voor een golftoernooi had ik zo’n telelens nodig, het liefst een zoomlens zodat je op afstand makkelijk je compositie bepaalt. Ik had de Fuji 100-400mm gehuurd en nam een monopod mee, want die heb je toch altijd nodig, nietwaar? Niets bleek minder waar. Deze lens is zelfs lichter dan een 70-200mm van Canon, namelijk zo’n 1380 gram. Daardoor fotografeer je er makkelijk uit de hand mee, op een bereik van 150-600mm (omgerekend naar full frame)!
De monopod is niet alleen voor het gewicht, maar ook voor stabiliteit, zodat je op zo’n bereik minder trilling krijgt. Ook dat bleek niet nodig: de ingebouwde stabilisatie van deze lens is voortreffelijk. Ik heb de mooiste beelden zonder enige moeite geschoten en had daardoor veel meer vrijheid. Doe je veel sport- of natuurfotografie, dan is dit in combinatie met de X-T2 een supercombinatie. Dezelfde stabilisatie zit onder andere ook in de 50-140mm (de 70-200mm op full frame) en werkt ook fantastisch.
Links de 100-400mm helemaal ingezoomd op 400mm (600mm op full frame) en uit de hand geschoten, rechts een haarscherp beeld met dezelfde lens.
7. Batterijverbruik: zet je camera tussendoor uit
Mirrorless camera’s staan niet bekend als zuinig; ze verbruiken veel meer energie dan een spiegelreflex, onder andere door de elektronische zoeker. Ik heb daarom meerdere batterijen aangeschaft, maar kreeg via Facebook ook een handige tip van een collega-fotograaf. Heb je een foto gemaakt en verwacht je niet direct weer een foto te maken, zet de camera dan even uit. Aan- en uitzetten gaat zo snel dat je geen momenten mist.
Ik heb dit nu op meerdere bruiloften gedaan en daarmee zo’n 50% energie bespaard. In plaats van tijdens het diner batterijen te wisselen, kon ik de hele bruiloft met één set batterijen doen.
8. Handmatig scherpstellen met een fisheye: zone focusing
Op spiegelreflexcamera’s zijn we allemaal verwend met autofocus, en dat is echt super. Toch was er een tijd dat autofocus niet bestond, en toen maakte men ook mooie foto’s. Het gekke is dat we een beetje vergeten zijn hoe je met handmatige lenzen fotografeert. Fuji (maar ook Sony) maakt het een stuk makkelijker met focus peaking: de camera kleurt in de zoeker precies de randjes die scherp zijn.
Er is nog een truc om met handmatige lenzen te fotograferen: zone focusing. Die techniek gebruiken bijna alle straatfotografen, zelfs met lenzen die wél autofocus hebben. Het principe is heel makkelijk. Kies een klein diafragma, bijvoorbeeld f/8, en stel de lens in op ongeveer 1 meter tot oneindig. Alles vanaf 1 meter tot oneindig is dan scherp. Je hoeft je dus niet meer met de autofocus bezig te houden, alleen nog op het juiste moment af te drukken.
Ik gebruik de Samyang 12mm fisheye tijdens de feesten op bruiloften. Ik zet hem op f/5.6 of f/8 en 1 meter tot oneindig, en dan hoef ik alleen nog te flitsen: de foto’s zijn gelukt.
De Samyang-fisheye geeft heel scherp beeld. Met zone focusing hoef je na het instellen alleen nog momenten op te zoeken en te fotograferen.
9. De 56mm F1.2: scherp, snel en zonder paarse randen
Deze lens is een van mijn favorieten: klein, licht en met een diafragma van f/1.2. Canon heeft met de 85mm f/1.2L een vergelijkbare lens, maar het grote nadeel daarvan is dat hij heel traag scherpstelt én last heeft van purple fringing. De Fuji-versie is daarentegen heel scherp en heeft geen last van die paarse gloed. In een fashionshoot in Utrecht heb ik deze combinatie ook uitgebreid gebruikt.
Gemaakt met de 56mm op f/1.2 en een sluitertijd van 1/950s.
Met een spiegelreflex is scherpstellen bij zo’n groot diafragma vaak lastig; je hoopt altijd maar dat de camera goed heeft scherpgesteld. De Fuji kan gezichten en zelfs ogen volgen en daarop scherpstellen, waardoor je veel minder missers hebt en je met het fotograferen zelf bezig kunt houden.
Het grote diafragma geeft ook een prachtig onscherpe achtergrond en veel lichtopbrengst. In donkere situaties is deze lens dus super bruikbaar en houd je een korte sluitertijd, waardoor je weer scherpe foto’s krijgt.
10. De 10-24mm: het hele verhaal in één foto
Naast alle telelenzen is een groothoek ook heel mooi om te gebruiken. Je vertelt er het verhaal goed mee en de kijker krijgt veel in één foto te zien, waardoor je er elke keer weer iets anders in ontdekt. De lens heeft optische stabilisatie, wat vooral in donkere situaties goed van pas komt. De minimale scherpstelafstand is 24 cm, dus dat geeft je weer veel creatieve mogelijkheden.
Met een groothoek vertel je het verhaal heel goed.
Is het Fuji X-systeem goed genoeg voor trouwfotografie?
Er zijn nog veel meer lenzen en mogelijkheden met het Fuji X-systeem, maar met dit verhaal heb je hopelijk een duidelijk beeld van wat je ermee kunt bereiken. Misschien haal je er wat tips uit, of zet het je aan om eens naar een Fuji X-camera te kijken in de winkel.
Maar ben ik nu helemaal over omdat Fuji het allerbeste is? Het antwoord is “nee”. Fuji is echt heel erg goed, maar bij het fotograferen op feesten is een Canon in je handen soms net even wat fijner en werkt de autofocus wat lekkerder. Misschien is dat met de opvolger van de X-T2 anders, maar voor de zekerheid bewaar ik mijn Canon 1D X Mark II voorlopig als back-up voor de feestfotografie.
Benieuwd hoe mijn tas er in de Canon-tijd uitzag? Lees mijn bruidsreportage-apparatuur uit 2009. En wil je zien wat dit oplevert op een echte trouwdag, kijk dan op trouwshoot.nl.
Update, jaren later
Dit artikel is geschreven in 2017. Niet lang daarna heb ik eerst mijn Sony-spullen en daarna ook mijn Canon weggedaan en ben ik helemaal op Fuji overgestapt, van bruiloften tot bedrijfsreportages. De 80mm-macrolens die ik hierboven noem, is eind 2017 ook echt uitgekomen: de XF 80mm f/2.8 R LM OIS WR Macro, met stabilisatie. Grappig genoeg ben ik jaren later weer teruggegaan naar Sony, nu met de A7 IV en A7R V.
Fuji·X T2·X100f·Mirrorless·Trouwfotografie
