Industriële fotografie bij Koninklijke Zilverstad in Schoonhoven

Stefan Segers avatar
Stefan Segers
Cover for Industriële fotografie bij Koninklijke Zilverstad in Schoonhoven

Voor Edelmetaal Magazine, het vakblad van de Federatie Goud en Zilver, fotografeerde ik in 2008 een reportage bij Koninklijke Zilverstad in Schoonhoven. Directeur Eric Pluut gaf me een rondleiding door de fabriek. Ik maakte zijn portret bij het interview en legde het hele productieproces vast: van ruwe metalen banden via stansmachines, handwerk en zilverbaden tot de inpaktafel.

Edelmetaal kende ik al van binnenuit: ik had de restyling van het blad gedaan en maakte het elke maand op. Dit keer mocht ik voor één artikel ook zelf de foto’s maken. Zilverstad zit in Schoonhoven, dé zilverstad van Nederland, en achter de strakke nieuwe gevel gaat nog een echte werkplaats schuil, met machines die al tientallen jaren meedraaien en vakmensen die precies weten wat ze doen.

Kantoorpand van Koninklijke Zilverstad in Schoonhoven met auto's voor de ingang

Glas-in-loodraam van de Schoonhovensche Zilverfabriek met de jaartallen 1874 en 1949

Zilveren naambordje van Royal Zilverstad dat spiegelt in een glanzend oppervlak

Eerst het interview met de directeur

De reportage begon aan tafel. Terwijl de redactie het interview afnam, maakte ik de portretten: één aan tafel tijdens het gesprek en één staand in de gang, voor de opening van het artikel. Twee verschillende portretten geven bij het opmaken van de pagina’s keuze, en als vormgever van het blad wist ik precies waar ze terecht zouden komen.

Directeur Eric Pluut van Zilverstad luistert aan tafel tijdens het interview

Directeur Eric Pluut van Zilverstad staat lachend met gekruiste armen in de gang van het kantoor

Van metalen band tot lepel

Het mooiste deel was de fabriek zelf. Alles begint met grote rollen metaal op een stelling. Daaruit worden de vormen van lepels en vorken gestanst, die in bakken vol glimmende strips terechtkomen.

Grote rollen goudkleurig metaal op een blauwe stelling in de fabriek

Bak vol gestanste metalen strips met uitgesneden bestekvormen

Aan de stansmachines staan vakmensen die de onderdelen één voor één invoeren en controleren. Ik wilde die machines niet laten zien als losse techniek, maar samen met de mensen die ermee werken: de concentratie en de routine van iemand die dit al jaren doet, zeggen meer dan de machine alleen.

Medewerker voert bestekonderdelen in een oude stansmachine

Medewerker sorteert zilveren lepels in een houten bak

Hand met werkhandschoen draait aan een ronde mal met lepels in een krans

Close-up van een vork in de mal van een stansmachine

Handwerk, zilverbaden en verzending

Na het stansen komt het handwerk. Er wordt geslepen, gepolijst en nagekeken, vaak aan werkbanken die er duidelijk al jaren staan. In de zilverbaden krijgt het bestek zijn zilverlaag, en aan het eind van de rondleiding kwam ik bij de afdeling waar alles wordt ingepakt en verzonden.

Oudere vakman bewerkt bestek aan een werkbank vol gereedschap

Medewerker met witte handschoenen polijst een onderdeel aan een polijstmachine

Medewerker aan het werk bij de zilverbaden in de productiehal

Medewerkers pakken bestellingen in bij een weegschaal op de expeditieafdeling

Hoe fotografeer je een fabriek die niet opgepoetst is?

In een werkplaats als deze hoef je niets mooier te maken dan het is. De krassen op de machines, de oude houten bakken en het gele tl-licht horen bij het verhaal. Ik fotografeerde met mijn Canon 1D Mark III en werkte vooral met een groothoek, zodat mensen en machines samen in beeld komen. Met een flitser hield ik gezichten en metaal helder zonder de sfeer van de hal weg te poetsen. De glans van het zilver en het messing vraagt om voorzichtig belichten: te veel direct licht geeft harde reflecties, te weinig maakt het metaal dof.

Wat levert een reportage als deze op?

Voor een vakblad moet een reportage het hele verhaal vertellen: wie het bedrijf leidt, waar het vandaan komt en hoe het product gemaakt wordt. Zo’n serie is voor het bedrijf zelf ook bruikbaar, bijvoorbeeld op de website, in een jaarverslag of bij werving. Voor Edelmetaal fotografeerde ik daarna nog vaker, zoals de huldiging bij Juwelier Dumas in Rhoon en, voor een latere editie, de coverfotoshoot met sieraden.

Wil je jouw productieproces op deze manier laten vastleggen? Kijk dan op mijn pagina over industriële fotografie of lees hoe ik een keellaying-ceremonie bij IHC Merwede fotografeerde.

Handtekening van Stefan Stefan Segers

Edelmetaal·Fabriek·Magazine·Schoonhoven·Zilver·Zilverstad